کلید ترکیبی Ctrl+T کیبورد در مرورگر کروم یا سایر مرورگرها، تبدیل به عملی ناخودآگاه برای بسیاری از کاربرها شده است. بهمحض اینکه ذرهای تمرکز خود را در کار از دست میدهم، با زدن این دو کلید کیبورد، تب جدید باز میشود و اگر روز بدی داشته باشم، این تب جدید به ساعتها وقت تلف کردن منجر میشود.
به همین دلیل است که افزونههای تب جدید در مرورگرهای اینترنت، میتواند به افزایش تمرکز شما کمک کند. با یک تنظیم ساده و دقیق، تب جدید شما میتواند یک هشداردهنده برای متمرکز و کارآمد بودن در انجام کارها بهجای وبگردی و دیگر حواسپرتیها شود. در ادامه به معرفی جدیدترین و بهترین افزونههای تب موجود در وب استور کروم میپردازیم.
نکته: حتی اگر از کروم استفاده نمیکنید، باز هم میتوانید از این افزونهها استفاده کنید. بعضی مرورگرها از جمله معروفترین آنها مثل فایرفاکس و اپرا، میتوانند افزونههای کروم را مستقیما نصب کنند؛ پس شاید مایل باشید که امتحان کنید.
چمدانی از یک داشبورد اساسی که بهسادگی یکی از بهترین ابزارهای افزایش بهرهوری است که میتوانید در وب استور گوگل کروم پیدا کنید. بلافاصله پس از دانلود و نصب آن، با رابط کاربری ساده و زیبایی روبهرو میشوید. لیست انجام کارهای (to-do list) قابل سفارشیسازی، مدیریت انجام کارها را برایتان ساده و رضایتبخش میکند. زمانسنج این افزونه مراقب شما در اتلاف وقت و کاهش بهرهوری است. اما از همه مهمتر مسدودکننده وبسایت (Web Site Blocker) در این افزونه است که مانع از مراجعههای متعدد شما به وبسایتهای مختلف میشود. بهوسیله بررسیکننده (Tracker) وبسایت آن نیز میتوانید مدتزمانی را که صرف وبگردی و اتلاف وقت هستید، اندازهگیری کنید.

دستیابی به بهرهوری بیشتر و از بین بردن حواسپرتیها که کمک زیادی به افزایش بهرهوری نهایی میکند، بخشی از نتایج Ultidash است؛ به همین دلیل میتوان آن را یکی از بهترین نمونههای موجود در زمینهی افزایش بهرهوری دانست. قابلیتهای مسدودکننده و بررسیکننده وبسایت در این افزونه، بیش از هر افزونه دیگری در افزایش بهرهوری به شما کمک خواهد کرد.
دانلود رایگان افزونه Ultidash
Dayboard یک ابزار لیست انجام کار است که به شما در انجام کارها کمک میکند. کار با آن نیز بسیار ساده است؛ کارهای خود را بر اساس بیشترین میزان اهمیت در آن وارد و به ترتیب اولویت مرتب کنید و به انجام آنها بپردازید. تنها ایراد این افزونه محدودیت در اضافه کردن تعداد تنها ۵ وظیفه در هر روز است. این افزونه همچنین دارای قابلیت حالت تمرکز (Focus Mode) است که کمک میکند تمرکز خود را تنها بر انجام یک کار و وظیفه قرار دهید.

هر زمان که تب جدیدی باز میکنید، این برنامه به شما یادآوری میکند که چه کار یا کارهایی اولویت بالایی دارند و لازم است کدامیک از آنها در چه زمانی انجام شود. اما از آنجایی که محدودیت تنها انجام ۵ کار در هر روز دارید، سردرگم و نگران از انجام آنها نخواهید شد. البته این زیاد هم بد نیست؛ چرا که باعث افزایش انگیزه و اشتیاق شما به انجام کارها با توجه به تعداد کم آنها میشود. در ضمن قابلیت همگامسازی میان کامپیوترهای مختلف نیز وجود دارد.
همانند Ultidash، Dayboard تنها افزونه این لیست است که قابلیت مسدودسازی وبسایت دارد و مانع از حواسپرتی و اتلاف وقت شما در وبسایتهایی نظیر فیسبوک، ردیت یا یوتیوب میشود.
دانلود رایگان افزونه Dayboard
آی گوگل (iGoogle) را که به خاطر دارید؟ یک داشبورد همهکاره محبوب که به جمعآوری اخبار، ایمیل، وضعیت آب و هوا، یادداشتها، لیست کارها، رویدادها، اخبار سهام و ... میپرداخت. استارت هم سرویسی مشابه همان است اما در صفحه تب جدید.

این افزونه از ویجتهای قابل تغییر برای سفارشیسازی محیط خود بر اساس سلیقه شما استفاده میکند. میتوانید ویجتهای غیر قابل استفاده را نیز غیر فعال کنید. ویژگی ممتاز استارت این است که یک بررسی کلی از همه آنچه در فیسبوک، توئیتر و یا یوتیوب میخواهید، به شما میدهد و میتوانید بدون مراجعه به آن وبسایتها از وضعیت اخبار، پستها، ویدیوها، توئیتها و ... باخبر شوید.
این نکته را نیز به یاد داشته باشید که وب استور کروم دارای همه نوع افزونهای با نام استارت است؛ پس مطمئن شوید که برای دریافت آن از لینک زیر استفاده کنید.
دانلود رایگان افزونه Start
ممنتوم نسخهی سبکتر Ultidash است. برخلاف افزونههای اشارهشده در بالا، ممنتوم باعث افزایش انگیزه برای انجام بهتر و بیشتر کارها در شما نمیشود و در عوض به شما کمک میکند که خونسرد و حواسجمع باشید. میزان بهرهوری در افراد مختلف متفاوت است و این افزونه برای افرادی است که به یک محیط ساده و کوچک و کاربردی برای انجام کارها نیاز دارند.

با استفاده از این افزونه شما قادر به ردیابی لیست کارهای در دست انجام خود هستید؛ ولی ممنتوم به شما کمک میکند که تمرکز داشته باشید و هر بار یکی از آنها را انجام دهید. مورد جالب دیگر در مورد این افزونه آن است که هر روز تصویر پسزمینه و جملههای انگیزشی آن برای ایجاد روحیهای بهتر در شما تغییر میکند. همچنین در صورت تمایل میتوانید یک ویجت وضعیت آب و هوا به همراه لیستی از وبسایتهای مورد علاقه خود را به آن اضافه کنید.
ممنتوم سالها است بهعنوان بهترین افزونهی تب جدید برای افزایش میزان بهرهوری افراد در گوگل کروم معرفی میشود. طی این سالها این عنوان به هیچ افزونه دیگری داده نشده و حالا بهتر نیز شده است.
دانلود رایگان افزونه Momentum
این افزونه بسیار شبیه ممنتوم است؛ شما در Leoh یک لیست کارهای در دست انجام، یک هدف روزانه و یک جمله انگیزشی برای آغاز روز به همراه یک رابط کاربری ساده، روان و زیبا دارید. همچنین این افزونه دارای یک برنامهی یادداشت، پیشبینی وضع هوا به همراه تصاویری زیبا از طبیعت است. حتی میتوانید در صورت تمایل، تصاویر و رنگها را نیز به دلخواه خود تغییر دهید.

تنها ویژگی که Leoh را از ممنتوم متمایز میکند، سازگاری و انطباقپذیری آن با سرویس تقویم گوگل است. این یک ویژگی بسیار مهم و جالب است؛ چرا که سرویس تقویم گوگل به خودی خود ابزاری عالی برای برنامهریزی روزانه و مرتبسازی برنامهها است.
دانلود رایگان افزونه Leoh
برخلاف افزونههای معرفیشده در بالا، Papier هیچ کاری با تغییر صفحه تب جدید شما به یک داشبورد همهکاره ندارد و یک ابزار انگیزشی و الهامبخش هم نیست. در عوض کاری که این افزونه انجام میدهد، این است که صفحه تب جدید مرورگر شما را به یک ابزار ساده برای نوشتن یادداشتها، افکار، ایدهها و ... تبدیل میکند.

با خالی کردن ذهن خود با نوشتن افکار و ایدهها در papier، قادر خواهید بود ذهنی آرامتر داشته باشید و با تمرکزی بهتر و منسجمتر به انجام کارها بپردازید. یا میتوانید از این افزونه بهعنوان یک هشداردهنده و یادآور کارها برای خود استفاده کنید؛ در هر زمان که وسوسه شدید تبی جدید باز کنید، یک هشداردهنده برای شما ظاهر میشود.
دانلود رایگان افزونه Papier
در زمان ارائه مرورگر اپرا یک ویژگی که در آن توجه بسیاری را به خود جلب کرد و بسیار هم جالب و کاربردی بود، داشتن لیست دسترسی سریع (Speed Dial) به لینکهای مورد علاقه بود که توسط خود اپرا معرفی شده بود. اگر شما هم از طرفداران این قابلیت و همینطور کروم هستید، این ویژگی در اختیار شما قرار دارد. میتوانید بهوسیله این افزونه، قابلیت اختصاصی مرورگر اپرا را وارد گوگل کروم کنید.

شاید این افزونه کمی متفاوت با موارد اشارهشده در بالا باشد؛ ولی میتواند بسته به نوع و میزان استفاده، باعث افزایش بهرهوری شما شود. حداقل باعث میشود بوکمارک کردن و استفاده از نوار بوکمارک قدیمی را کنار بگذارید و از لیست شمارهگیریهای این افزونه استفاده میکنید که این خود باعث افزایش تمرکز و کاهش حواسپرتی در شما میشود.
دانلود رایگان افزونه Speed Dial
***
تمامی موارد اشارهشده در بالا تنها برخی از ابزارهای کاربردی برای صفحه تب جدید است. تعداد بسیاری افزونهی دیگر وجود دارد که شاید هیچ نقشی در افزایش میزان بهرهوری نداشته باشند؛ ولی حتما در افزایش میزان کیفیت زندگی تأثیرگذار هستند.
شما چطور از صفحه تب جدید استفاده میکنید؟ ترجیح شما برای صفحه تب جدید در مرورگرتان چیست؟ کاملا سفید و خالی؟ یا پر از ویجت و خبرخوانهای متعدد؟ دیدگاه خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
در مورد دسترسیهای غیر مجاز به حساب گوگل خود نگران هستید؟ میتوانید یک بازرسی امنیتی روی حساب خود انجام دهید و مطمئن شوید آن را تا حد امکان امن کردهاید. اگر شما هم مانند بسیاری از مردم، زندگی آنلاین خود را از جستجو و جیمیل گرفته تا یوتیوب و... بهشدت وابسته به گوگل میدانید پس نیاز به برقراری امنیت روی حساب گوگل خود دارید.
رایانه شخصی، تلفن و تبلت شما احتمالا به یکحساب گوگل متصل هستند یا شاید یک دستگاه پیکسل گوگل دارید؛ اما چگونه میتوانید از تمامی این اطلاعات نگهداری کنید تا هیچکس دیگر نتواند به آن دسترسی داشته باشد؟ شما با اجرای سرویس بازرسی امنیتی روی حساب خود، میتوانید بررسی کنید چه کسانی به حساب شما دسترسی دارند یا اینکه مطمئن شوید حساب شما فقط و فقط برای خودتان قابل رؤیت است. بررسی امنیت حساب کاربری توسط سرویس گوگل، یک اقدام امنیتی در راستای حفظ حریم شخصی است.
با مراجعه به این لینک، به صفحه بازرسی امنیتی گوگل هدایت میشوید که شامل چهار بخش مختلف است و در زومیت به بررسی این مراحل میپردازیم.

اگر رمز گوگل خود را فراموش کردهاید یا به فعالیتهای مشکوک روی حساب خود پی بردهاید، در بخش «check your Recovery information» با وارد کردن شماره تلفن و آدرس ایمیل خود قادر به بازیابی یا تغییر حساب کاربری خود خواهید بود. از فعال و صحیح بودن شماره تلفن و آدرس ایمیل خود اطمینان حاصل کنید، همچنین ممکن است در این بخش با یک سؤال امنیتی روبهرو شوید، البته اگر هنوز سؤال امنیتی وجود داشته باشد؛ زیرا گوگل از این روش پشتیبانی نمیکند. پس از بررسی این بخش روی دکمه «Done» کلیک کنید.

هر یک از دستگاههای نشان دادهشده در بخش «Check Your Connected Devices»، به حساب گوگل شما متصل شدهاند. به موقعیت مکانی و زمانی هر کدام دقت کنید و اگر به اطلاعات بیشتری نیاز دارید، روی علامت پیکان کوچک روبهروی هر دستگاه کلیک کنید. اگر تمامی اطلاعات درست بودند، روی دکمه «Looks Good» کلیک کنید. اگر به اطلاعات موجود شک دارید یا مشکوک هستید که فرد دیگری به حساب شما دسترسی دارد، روی دکمه «Something Looks Wrong» کلیک کنید، در این لحظه گوگل سریعا از شما درخواست میکند رمز عبور خود را تغییر دهید. پس از تغییر رمز عبور، روی دکمه «Looks Good» کلیک کنید تا به مرحله بعد بروید.

بخش «Disable access for less secure app»، اپلیکیشنهایی را که به حساب گوگل شما دسترسی دارند نشان میدهد، نگرانی اصلی این است که برنامههایی که امنیت پایینی دارند نیز میتوانند از حساب کاربری شما استفاده کنند. در این بخش با دو انتخاب روبهرو هستید:
۱- Turn Off: غیرفعال کردن دسترسی اپلیکیشنها با امنیت ضعیف
۲- Turn on: فعال کردن دسترسی اپلیکیشنها با امنیت ضعیف
دسترسی اپلیکیشنها با امنیت ضعیف را غیر فعال و سعی کنید اپلیکیشنهایی با قابلیت اطمینان بالا را پیدا و جایگزین اپلیکیشنهای قبلی کنید.
نکته: درست است که شما قصد دارید امنیت را روی حساب گوگل خود برقرار کنید؛ اما با غیرفعال کردن دسترسی اپلیکیشنها با امنیت ضعیف، ارتباط حساب گوگلی خود را با تعدادی از مخاطبانتان دچار مشکل میکنید. پس در انتخاب گزینهها دقت کنید.
در این بخش با توجه به نیاز خود یکی از این گزینهها را انتخاب کنید و برای اطلاعات بیشتر میتوانید روی لینک «Learn more» کلیک کنید؛ در غیر این صورت روی دکمه «Done» کلیک کنید.

مرحله چهارم: بررسی مجوزهای حساب کاربری
سرانجام بخش «Check your account permissions» اپلیکیشنها، وبسایتها و دستگاههایی را که میتوانند به حساب گوگل شما وصل شوند، نشان میدهد. برای مشاهده اطلاعات بیشتر روی علامت پیکان رو به پایین کنار هر مورد کلیک کنید. اگر قصد دارید دسترسی هر یک از این موارد را از بین ببرید، روی دکمه «Remove» مقابل هر یک از موارد کلیک کنید. پس از اتمام بررسی روی دکمه «Done» کلیک کنید تا مراحل به پایان برسد.
مرورگرهای وب طی یک دهه گذشته از رشد بسیار بالایی در عملکرد برخوردار بودهاند. صرف نظر از قابلیتها و توانمندیهایی که مرورگرهای جدید دارند، باز هم در سرعت بالا بهبود زیادی داشتهاند که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد. درحالیکه بسیاری از آنها با تکنولوژیها و پیشرفتهای روز پیش میروند؛ اما باز هم از مشکلاتی رنج میبرند. مشکلاتی از قبیل مصرف بالای منابع سختافزاری بهخصوص رم و سیپییو که باعث کاهش بهرهوری آنها و کاربر میشود. اگر شما در یکی از آنها یک تب را برای مدتی باز بگذارید، رفتهرفته میزان بیشتری از رم را به خود اختصاص میدهد. در این حالت تنها کاری که از دست شما برمیآید این است که آن را ببندید. در مورد یک تب با میزان مصرف بالای سیپییو نیز داستان همینگونه است.
نکته بسیار خوب در مورد یک مرورگر جدید و بهروز این است که نیازی به بستن برنامه (مرورگر) نیست. تنها کار ضروری بستن تبی است که میزان بالایی از مصرف سیپییو را به خود اختصاص داده است. تنها مشکل در این باره این است که بفهمید آن تب کدام است.
کروم تسک منیجر اختصاصی خود را دارد. اگر در ویندوز تسک منیجر را باز کنید، احتمالا چندین مورد از موارد در حال اجرا در کروم را خواهید دید که هر کدام آنها معرف یک تب است. در مواردی که ویندوز گزارش میزان مصرف رم یا CPU در مورد مرورگر شما را نشان نمیدهد یا اگر همه تبهای خود را نمیبینید، میتوانید از تسک منیجر کروم استفاده کنید.
برای این کار یک پنجره کروم را باز کنید و با فشردن کلیدهای Shift + Esc، تسک منیجر را اجرا کنید. در پنجره ظاهرشده فهرستی از همه تبهای باز یا افزونههای نصبشده روی مرورگر خود را خواهید دید. میتوانید آنها را به ترتیب میزان مصرف از بیشترین به کمترین مرتب کنید. بهسادگی تبی را که میزان مصرف رم بالایی به خود اختصاص داده است انتخاب کنید و برای بستن آن، روی گزینه End Process کلیک کنید.

برخلاف کروم، فایرفاکس تسک منیجر اختصاصی ندارد؛ اما در عوض ابزاری برای میزان و وضعیت مصرف تبها و افزونهها دارد. برای این کار فایرفاکس را اجرا و در نوار آدرس، دستور «about:performance» را وارد کنید.
در پنجره بازشده میتوانید میزان مصرف CPU تبی را که مصرف بالایی دارد ببینید و آن را ببندید یا دوباره لود (Reload) کنید. متأسفانه مانند کروم نمیتوانید پنجرهها را بر اساس میزان مصرف مرتب کنید؛ به همین خاطر باید بهصورت دستی به دنبال تب موردنظر با میزان مصرف بالا را پیدا کنید.

همیشه میتوانید برای یافتن تبی که میزان زیادی از رم یا سیپییو را اشغال میکند و به هدر میدهد، از تسک منیجر ویندوز استفاده کنید و آن تب را ببندید. فقط مطمئن شوید که موارد در حال اجرا را بر اساس میزان مصرف مرتب کردهاید.

در فایرفاکس شما تنها قادر به دیدن گزارش مصرف برای تب جاری هستید. به همین خاطر برای یافتن تبی با میزان مصرف بالا، باید آنها را با توجه به پنجرهشان جدا کنید یا اینکه در بین آنها به جستوجوی تب پرمصرف بپردازید.
در کروم میتوانید میزان مصرف رم و سیپییو را برای یک تب مشخص ببینید؛ ولی نام تبها به شما نشان داده نمیشود. به دلیل اینکه ممکن است یک تب مهم را ببندید، بهتر است از تسک منیجر کروم استفاده کنید.
وردپرس چیست
وردپرس یک سیستم مدیریت محتوا کاملا رایگان و اپن سورس هست ( بر اساس پروانه GPL ) که شما بوسیله آن قادر خواهید بود براحتی یک تارنگار – فوتوبلاگ – پادکست – نگارخانه و … بسازید.
وردپرس توسط زبان زیاد دوست داشتنی PHP تألیف شده و از قدرت MySQL برای اندوخته دیتا ها بهرهگیری می کند.
دو منظور اصلی سازندگان وردپرس راحتی کاربر در شغل با این سیستم و رعایت استاندارد های جهانی هست. بهمین منظور چه بسا شما امکاناتی را که در یک CMS نگریستن می کنید بطور تمام و کمال در طراحی سایت با وردپرس نمی بینید. به همین قصد سازندگان وردپرس با کد نویسی دقیق و کامل و در گزین کردن قرار دادن امکانات و API های فراوان برای توسعه دهندگان این امکان رو برپایی کرد که دیگران بتوانند براحتی اقدام به ساخت و توسعه افزونه برای وردپرس بکنند.
وردپرس در ادامه راه پروژه کامیاب b2 می باشد که در سنه ۲۰۰۳ شکل گرفت. اسم وردپرس توسط Christine Selleck اخ مت مولوگ ( گسترش دهنده اصلی وردپرس ) توصیه و از آن روز لغایت الان وردپرس با سرعت و پیشرفتی قابل ملاحظه تبدیل به نامی ترین و پرکاربردترین دست موزه ساخت وبلاگ بر روی هاست شده است ( اینجا را ببینید ).
وردپرس هم الان از جهتی نمادی از وب۲ و از جهتی دیگر نمادی از اپن سورس محسوب می شود.
درباره پروژه وردپرس فارسی
وردپرس
وردپرس یک سکوی انتشار بر پایه وب یا به بیان سادهتر یک نرمافزار تحت وب است که به راستی پیوستگی موفقیتآمیز پروژه b2 می باشد و بدست مت مولوگ بنیان گذاری شده است.
مت و همکارانش با تاسیس کمپانی Automattic هماکنون در حال اشاعه این نرم افزار و پروژه های موازی آن مشابه Akismet می باشند.
عمومیترین به کارگیری وردپرس برای راهاندازی یک تارنگار میباشد زیرا وردپرس دارای هستهای نیرومند است و پیشروترین نرمافزار در این مقوله بهشمار میرود.
وردپرس با زبان برنامه نویسی محبوب و قدرتمند PHP نوشته شده و از نیرو MySQL استفاده می کند. وردپرس یک نرم اسباب بازمتن (Open Source) می باشد و بر پایه اجازه نامه Gnu Public License (GPL) منتشر می شود پس اجازهنامه تمامی موارد به کارگیری وردپرس کاملا رایگان می باشد، همچنین شما می توانید وردپرس را با خیال راحت تغییر دهید و به عنوان سکویی برای پروژه های خود به کار گیرید.
وردپرس فارسی
اولین بهرهگیری کنندگان از وردپرس در بین تارنگار نویسان ایرانی، وبلاگ های محسن طالب٬ گناهکار٬ Virtual Life و Alvan Web بودند.
از همان زمان تلاشهای توسط آقایان کامبیز مظفری و علی ستاری برای فارسیسازی وردپرس با ارائه فایلهای ترجمه زبان و پوستههای پارسی ابتدا شد. در فروردین ۱۳۸۴ انتشار افزونه تاریخ شمسی برای وردپرس توسط آقای مانی منجّمی سرعت بومیسازی وردپرس را دو چندان کرد. تا سرانجام خرداد ماه همان سنه نسخه دوم آن افزونه نیز منتشر شد و پروژه وردپرس فارسی رسما نخست به کار نمود. کار و جنبش های این رفقا مایه افزایش چشمگیر محبوبیت وردپرس در میانی کاربران وب پارسی زبان شد.
در طی دو سال بعد، کوشش های این دوستان در مقوله بهروز رسانی افزونه، بهروزنگاهداری فایلهای زبان و فارسیسازی پوستهها ادامه داشت. همچنین با مشارکت نزدیک تیم توسعه وردپرس و تیم وردپرس پارسی بسیاری از نیازهای کاربران فارسی زبان به تدریج به متن نرم انگیزه ها وردپرس اضافه شد و بسیاری از مشکلات در این گویه بر طرف گردید.
از فروردین ماه ۱۳۸۶ و با اضافه شدن کسان علاقهمند دیگری به این پروژه و هماهنگی بیشتر فعالیتها، برنامهریزی برای راهاندازی وبسایت و ارائه خدمات کامل در مقوله حمایت از کاربران وردپرس پارسی پیش درآمد شد.
هم الان بسته های ارائه شده بدست تیم وردپرس فارسی، وردپرس را به یک نرمافزار بیرقیب در زمینه بومیسازی پارسی تبدیل می کنند. خصوصیت تمامی بستههای ارائه شده بدست تیم وردپرس فارسی این است که تغییری در اصل و هسته نرمافزار وردپرس برپایی نکرده و همهگی به صورت افزودنی می باشند.
فعالیت های تیم وردپرس فارسی
به روز نگاه داری فایل های برگردان وردپرس به زبان فارسی
به روز نگاه داری و اضافه کردن امکانات افزونه وردپرس فارسی
ارائه مستندات لازم به کاربران وردپرس فارسی در قالب ویکی
پشتیبانی وردپرس فارسی از راه انجمن تخصصی
ارائه پوستههای استاندارد و قشنگ به صورت مداوم
اجازه نامه وردپرس فارسی
تمامی محصولات تولید شده توسط تیم وردپرس پارسی همانند نرم افزار وردپرس بر مبنای دستور نامه Gnu Public License (GPL) منتشر می شوند و به کارگیری آنها کاملا مجانی می باشد.
کلیه فعالیتهای تیم وردپرس پارسی بر بومی سازی نرم انگیزه ها وردپرس متمرکز بوده و این تیم مسئولیتی در قبال حمایت و فعالیتهای وردپرس.کام ندارد.
کتاب استارتاپ ناب (The Lean Startup) نوشتهی اریک رایز که در کشور ما به نام نوپای ناب نیز شناخته میشود، انقلابی جهانی را در مفاهیم شرکتهای نوپا ایجاد کرده و با فروش و ترجمه در ۱۷ کشور جهان، به موفقیتی عظیم دست پیدا کرد. مفاهیم گفتهشده در این کتاب توسط بازیگران مختلف دنیای کسبوکار از سرمایهگذاران تا شرکتهای فهرست فورچن ۵۰۰ و حتی دولتهای مختلف نیز بهکار گرفته شدهاند.
یکی از مفاهیم بنیادی این کتاب، ساختن یک نمونهی اولیهی پایدار یا MVP از محصول مورد نظر است. در مرحلهی بعدی کارآفرین باید این محصول اولیه را عرضه کرده و با دریافت اطلاعات و نظرسنجی در مورد آن، کیفیت نهایی را بهبود دهد. ایدهی این فرآیند، کاهش حداکثری ریسک در فرآیند تولید محصول است.
اما پیادهسازی این ایده و آزمایش زودهنگام بازار، نکات منفی نیز دارد. این نکات منفی در مقالهای توسط آندیا کانتیجیانی با عنوان Experimentation, Learning and Appropriability in Early-Stage Ventures مطرح شدهاند. کانتیجیانی، محقق موسسهی نوآوری در مدیریت Mack و دانشجوی دکترای وارتون است. او معتقد است عرضهی اولیهی محصول، شرکتها را در معرض تهدید کپی شدن قرار میدهد. در واقع او در مقالهی خود زمان و موقعیت مناسب برای آزمایش اولیهی بازار را مشخص میکند که در این مطلب زومیت به اختصار به آن میپردازیم.

این دانشمند در مصاحبهای در مورد مقالهی خود و موضوع آن، علاقهی همیشگی به نوآوری را مثال زده است. او این مقاله را برای تز پایاننامهی خود انتخاب کرده تا موضوعی تاثیرگذار را بررسی کند و افراد حاضر در اکوسیستم کسبوکار از آن استفاده کنند.
آندیا برای مقالهی خود با افراد بسیاری مصاحبه کرده است. یکی از محلهای مصاحبهی او، اکوسیستم و فضاهای کارآفرینی فیلادلفیا بوده است. او نقطهی مشترک اغلب افراد حاضر در این محیطها را، تلاش برای تبدیل شدن به استارتاپ ناب میداند. مفاهیمی همچون آزمایش اولیه، نمونهی اولیه یا MVP و چرخش و پیووت از عمدهی مسائلی بودند که او در مصاحبهها با آنها برخورد داشت.
این محقق پیش از نوشتن مقالهی خود با مفاهیم استارتاپ ناب آشنایی داشت اما هیچگاه تصور این حجم از تاثیر آن را بر اکوسیستم نکرده بود. درواقع او در تحقیقات خود از نزدیک با انقلاب ایجادشده توسط این مفاهیم روبرو شد. او در تحقیقاتش متوجه برنامهای دولتی در آمریکا با نام I-Corps شد که شرکتها را پیش از سرمایهگذاری دولتی به پیادهسازی مفاهیم استارتاپ ناب تشویق میکرد.
نتیجهی اولیه از این تحقیقات آن بود که کلمات کلیدی کتاب نوپای ناب، بهنوعی به زبان اکوسیستم در بخشهای مختلف تبدیل شده است. این زبان نه تنها در استارتاپها بلکه در انواع دیگر کسبوکارها نیز نفوذ کرده است. در نهایت آندیا به این نتیجه رسید که بررسیموفقیت یا چالشهای این مفاهیم، موضوعی قابل توجه برای پرداختن و بررسی آماری است.

نوپای ناب، یک روش برای مدیریت کسبوکار را توضیح میدهد. این روش نهتنها در استارتاپهای نوپا بلکه در شرکتهای بزرگ درگیر با نوآوری نیز دیده میشود. شرکتهایی همچون سازمانهای غیرانتفاعی و دولتهای درگیر با نوآوری نیز هدف این مفاهیم هستند.
مفهوم اصلی نوپای ناب به این نکته اشاره دارد که پیش از درک جزئیات کسبوکار و پیش از اجرای نهایی، محصول خود را در مراحل اولیه آزمایش کنید. ایدهی اصلی این است که در سریعترین زمان، بازخورد بازار را اندازهگیری کنیم. نوپای ناب برای اجرای این مفهوم، چند ابزار را معرفی میکند. مواردی همچون محصول اولیهی قابل اعتماد و پیووت کردن (تغییر مسیر) پس از دریافت بازخورد کاربر، از ابزارهای این کتاب هستند.
ابزارهای گفتهشده، دو نوآوری بزرگ کتاب نوپای ناب هستند. در واقع این کتاب کمک میکند که شرکتها بیش از پیش فعالیت نوآورانه داشته باشند. این مفاهیم و ابزارهای همگی نتیجهی تحقیقات و فعالیتهای اریک رایز و استیو بلانک در۱۰ تا ۱۵ سال اخیر هستند. اریک بهتازگی از کتاب جدید خود با نام راه استارتاپ (The Startup Way) رونمایی کرده است. او در این کتاب، نوآوری ناب در دیگر مدلهای شرکتی را بررسی کرده است.
آندیا با درک مفاهیم اولیهی نوپای ناب و تاثیر آن تاکنون روی اکوسیستم استارتاپی، در تحقیقات خود تلاش کرده است تا نتایج پیادهسازی این مفاهیم را بهکمک دادههای آماری بررسی کند. او باوجود باور به تاثیرگذار بودن این مفاهیم در دنیای کسبوکار، تلاش کرده تا شرایط مرزی را برای پیشبینی نتیجهبخش بودن آنها در عمل بررسی کند.

پیادهسازی مفاهیم نوپای ناب در برخی موقعیتها مفید و در برخی دیگر بازدهی لازم را ندارند. در واقع در موقعیتهای حالت دوم باید استراتژیهای دیگری نیز بهکار گرفته شود تا بتوان مفاهیم نوپای ناب را اجرا کرد. همین موارد، شرایط مرزی را ایجاد میکنند که هدف اصلی این تحقیق، بررسی و شناسایی آنها بوده است.
یکی از اولین مفاهیمی که در این تحقیق به آنها پرداخته شده، مفهومی آکادمیک در دنیای کسبوکار به نام بهرهبرداری (Appropriablity) است. در این تحقیق، تغییرات قابل توجهی در مفاهیم مالکیت معنوی در آمریکا مشاهده شده؛ این تغییرات، بهخاطر یک رای دادگاه عالی آمریکا در سال ۲۰۱۴ ایجاد شده که در آن، شرکت نرمافزای آلیس کورپ شرکت داشته است. در واقع شرکت آلیس با این اقدام ثبت پتنت را به بخشی اصلی از صنعت نرمافزار و خصوصا نرمافزارهای تجاری تبدیل کرد.
تغییر گفتهشده در بالا، بهخاطر انقلابی که در مفهوم پتنت در دنیای نرمافزار ایجاد کرد، قابل توجه است. اما این تغییر همهی شرکتهای نرمافزاری را تحت تاثیر قرار نداد. درواقع این تغییر، همان مفهوم بهرهبرداری را برای برخی از این شرکتها تغییر داد. در نهایت مطالعهی این شرکتهای باعث شد تا مفهوم مناسب بودن بهتر در این تحقیق لحاظ شود.
مفهوم بهرهبرداری که یکی از بنیادیترین مفاهیم در بحث نوآوری است، توسط دیوید تیس از اساتید مشهور یو.سی برکلی تشریح شده است. این مفهوم بهمعنای ظرفیتهای یک شرکت در کسب ارزش از یک نوآوری است. بهعنوان مثال اگر شما شرکتی هستید که یک نوآوری را عرضه میکنید، ارزش حاصل از این نوآوری میتواند به شما یا شرکتهای دیگر حاضر در اکوسیستم برسد. اینکه ارزش و سود به کدام بخش برسد، به استراتژی شما و ساختار اکوسیستم مرتبط است. در واقع این مفهوم نشان میدهد که چه مقدار از این ارزش را برای خود کسب خواهید کرد.

با درک مفهوم بهرهبرداری به این نتیجه میرسیم که میتوان از آن بهعنوان یک شرایط مرزی برای بررسی مفید بودن یا نبودن مفاهیم ناب استفاده کرد. فرضیهی اصلی این است که وقتی شما توانایی بالایی در بهرهبرداری از نوآوری ندارید، با آزمایش کردن اطلاعاتی در مورد محصول خود عرضه میکنید که آسیبپذیری شما آن را افزایش میدهد.
کپی شدن یا الهامبخشی ایده و محصول اولیه، مواردی هستند که باعث افزایش آسیبپذیری یک ایده یا استارتاپ نوپا میشوند. درواقع این فرآیندها ظرفیت بهرهبرداری شما را کاهش میدهند. اگر استراتژی دفاعی برای کسب ارزش از ایدهی خود را نداشته باشید، آزمایش کردن و عرضهی محصول اولیه، ظرفیتهای شما را بیش از پیش کاهش میدهد.
در اینجا، مفهوم مالکیت معنوی مطرح میشود که برخی کارشناسان، آن را بهعنوان ظرفیتی برای افزایش بهرهمندی مثال میزنند. دو نوع مالکیت معنوی در کسبوکار وجود دارد. نوع رسمی که بهصورت ابزارهای فانونی مانند پتنت، نام تجاری، کپیرایت و غیره شناخته میشود. نوع دیگر، مالکیت معنوی غیر رسمی است که بهصورت حرکتهای استراتژیک برای حفظ ایده و نوآوری تشریح داده میشود.
آندیا در این تحقیقات، دادههای فرآیند توسعهی محصول را در ۱۲۰۰ استارتاپ نرمافزاری بررسی کرد. او برای جمعآوری این دادههای از اطلاعات عمومی آنلاین در رسانههای فناوری و شبکههای اجتماعی استفاده کرده است. او شرکتها را از لحاظ زمان ارائهی محصول آزمایشی و سپس زمان ارائهی نهایی و ورود به بازار بررسی کرده است. او در بررسیهای خود، قانون گفتهشده در بالا (مربوط به شرکت آلیس) و تاثیر آن در ارائهی نسخههای آزمایشی را نیز لحاظ کرد.